Potencjał fitochemikaliów w przełamywaniu wielolekowej oporności w czerniaku z przerzutami
Podsumowanie
Czerniak z przerzutami jest najzłośliwszą postacią raka skóry i odpowiada za większość zgonów związanych z tym nowotworem. Chociaż immunoterapia i terapie ukierunkowane poprawiły przeżycie ogólne i bez progresji, ich skuteczność osłabiała się wskutek rozwoju wielolekowej oporności (MDR). W tej pracy dokonano przeglądu mechanizmów MDR specyficznych dla czerniaka przerzutowego oraz strategii ich odwrócenia z użyciem fitochemikaliów. Autorzy przeprowadzili analizę literatury obejmującą badania przedkliniczne i kliniczne oraz omówili bariery translacji klinicznej fitochemikaliów, takie jak biodostępność, toksyczność, farmakokinetyka i brak modeli in vitro odzwierciedlających angiogenezę (np. unaczynionych organ-on-a-chip dla czerniaka). Przegląd wykazał, że niektóre związki roślinne modulowały transportery leków, ścieżki sygnałowe i komórki macierzyste guza, co w modelach przedklinicznych poprawiało wrażliwość na terapię (opisano istotne redukcje oporności i poprawę odpowiedzi terapeutycznej). Wnioski sugerują, że fitochemikalia stanowią obiecującą strategię wspomagającą leczenie czerniaka z przerzutami, lecz wymagają dalszych badań nad formułowaniem, dostarczeniem i odpowiednimi modelami przedklinicznymi przed szeroką implementacją kliniczną.