Czynniki dietetyczne a MRI‑owskie markery starzenia mózgu w populacjach ogólnych: kompleksowy przegląd systematyczny
Podsumowanie
Przegląd systematyczny ocenił związki między czynnikami dietetycznymi (składniki odżywcze, spożycie żywności, wzorce żywieniowe i biomarkery diety) a strukturalnymi i funkcjonalnymi markerami mózgowymi widocznymi w rezonansie magnetycznym. Celem było podsumowanie dowodów dotyczących makro‑ i mikrostruktur, zmian naczyniowych i przepływu oraz aktywności/łączności funkcjonalnej mózgu. Przeprowadzono wyszukiwanie w bazach PubMed, Embase i PsycInfo do 19 lipca 2024 r. Do analizy włączono 38 badań kohortowych (23 przekrojowe i 15 longitudinalnych) oraz 13 badań interwencyjnych. W analizach przekrojowych stwierdzono heterogenne wyniki: spożycie pieczonej ryby wiązało się z większą objętością hipokampa (β = 0,21), natomiast oliwna ryba, produkty mleczne i tofu korelowały niekorzystnie ze stopniem poszerzenia komór mózgu. Prozapalne wzorce żywieniowe były związane z wyższym ryzykiem tzw. cichych zawałów (DII Q4 vs Q1: OR = 1,77), zaś wzorce przeciwzapalne skłaniały ku ochronie mózgu. Badania longitudinalne wykazały bardziej spójne efekty ochronne — np. konsumpcja zielonej herbaty (+100 ml/dzień) zmniejszała atrofia hipokampa o 0,024% rocznie. Wyniki sugerują, że określone elementy diety mogą wpływać na obrazowe markery starzenia mózgu; jednak heterogeniczność metod i ograniczona liczba badań interwencyjnych wskazują na potrzebę dalszych, długoterminowych badań klinicznych.