Nanocząsteczki srebra załadowane astaksantyną łagodzą model choroby Parkinsona wywołany 6-OHDA przez modulację stresu ER i szlaku PI3K/Akt/mTOR

Badanie miało na celu ocenę neuroprotekcyjnego potencjału astaksantyny załadowanej na cytrynianowo powlekane nanocząsteczki srebra (AST-AgNPs) w modelu choroby Parkinsona, z uwzględnieniem zdolności do przekraczania bariery krew–mózg oraz wpływu na stres retikulum endoplazmatycznego i sygnalizację PI3K/Akt/mTOR. Przeprowadzono badania in vitro na komórkach neuroblastoma SH-SY5Y uszkodzonych 6-hydroksydopaminą (6-OHDA) oraz eksperymenty in vivo na jednostronnym szczurzym modelu 6-OHDA; leczenie trwało 14 dni, obejmując analizy behawioralne, biochemiczne (MDA, GSH, SOD, TNF-α, IL-1β, IFN-γ), histopatologię, immunohistochemię oraz pomiary białkowe i ekspresji genów. Leczenie AST-AgNPs znacząco poprawiło zaburzenia motoryczne i zmniejszyło markery neurozapalne (TNF-α, IL-1β) oraz oksydacyjne (obniżenie MDA, wzrost GSH i aktywności SOD) (wszędzie p < 0,05). Zachowano neurony dopaminergiczne, zmniejszono poziomy markerów stresu ER (CHOP, IRE1, ATF6) i aktywnej formy kaspazy-3 oraz przywrócono fosforylację AKT; badania RT-PCR wykazały spadek ekspresji proapoptotycznej (kaspaza-3, NF-κB-p65) i wzrost Bcl-2 (p < 0,05). Wyniki sugerują, że AST-AgNPs zapewniały ochronę neurokomórkową przez jednoczesną modulację stresu ER i szlaku PI3K/Akt/mTOR, co ma znaczenie dla dalszych badań nad terapiami dostarczanymi nanopreparatami; konieczne są jednak dodatkowe badania nad bezpieczeństwem i farmakokinetyką.