Witamina D — zapomniany czynnik prewencyjny przeciw próchnicy? Przegląd narracyjny

Artykuł przedstawił krytyczne spojrzenie na związek między witaminą D a próchnicą, z akcentem na rozwój historyczny, współczesne dowody i kierunki badań. Celem było zrekonstruowanie roli witaminy D w zapobieganiu próchnicy oraz ocena aktualnych hipotez mechanistycznych. Przeprowadzono przegląd literatury i analizę periodyków historycznych obejmujących badania opisujące stosowanie witaminy D w karioologii; uwzględniono artykuły dotyczące stosowania ogólnoustrojowego i miejscowego. Przegląd wykazał, że w latach 30.–40. XX w. witamina D była uznawana za jeden z głównych czynników profilaktycznych przeciw próchnicy, a następnie jej rola została przyćmiona przez popularyzację fluoryzacji systemowej i miejscowej. Współczesne badania sugerowały możliwe mechanizmy obejmujące wpływ na rozwój zęba oraz modulację odporności śliny, a nowsze prace przywróciły zainteresowanie potencjalną przyczynową rolą witaminy D w zapobieganiu próchnicy. Autor podkreślił potrzebę dalszych badań — m.in. analiz proteomu śliny i pelliculi, oceny wpływu na wczesne zmiany próchnicowe na poziomie ultrastrukturalnym oraz prospektywnych badań dotyczących progresji próchnicy w zębach stałych.