Profilaktyczne i terapeutyczne działanie związków pochodzenia roślinnego na erozję zębów: przegląd systematyczny i metaanaliza badań in situ i in vitro

Erozja zębów to niebakteryjne, nieodwracalne rozpuszczanie szkliwa i zębiny związane z czynnikami stylu życia. Celem przeglądu było ocenienie, czy związki pochodzenia roślinnego zapobiegają lub leczą erozję zębów na podstawie dowodów z badań in vitro i in situ. Zarejestrowany protokół (PROSPERO CRD42023493906) objął przeszukiwanie baz (PubMed, Scopus, Web of Science, Embase) do 5 lipca 2025 r. Do analizy włączono 38 badań oryginalnych z grupą kontrolną (22 badania dotyczące efektów profilaktycznych, 18 terapeutycznych, jedno oceniające oba efekty); badania in vivo oraz te łączące roślinne i nierolnicze substancje zostały wykluczone. Ryzyko biasu oceniano narzędziem QUIN, większość badań miała umiarkowane ryzyko. Metaanaliza wykazała, że kwercetyna stosowana profilaktycznie istotnie zmniejszała utratę zębiny o średnio 4,95 µm, przy wysokiej heterogeniczności; dodatkowe analizy obejmowały utratę powierzchni, twardość i zmiany morfologiczne. Przegląd wskazał, że rośliny bogate w polifenole mogły modyfikować ultrastrukturę pelliculi ochronnej, a ekstrakty takie jak kwercetyna i zielona herbata wykazywały korzystne efekty przeciw erozji zębiny. Wyniki sugerują potencjał substancji roślinnych jako adjuwantów w zapobieganiu i leczeniu erozji, lecz potrzebne są dalsze, wysokiej jakości badania.