Melatonina a miazga zęba: przegląd zakresowy

Celem przeglądu zakresowego było systematyczne zidentyfikowanie i opisanie dowodów dotyczących wpływu melatoniny na tkankę miazgi zęba oraz na ludzkie mezenchymalne komórki macierzyste miazgi zęba (hDPSCs), ze szczególnym uwzględnieniem proliferacji i różnicowania komórek w kontekście endodoncji. Przeprowadzono kompleksowe wyszukiwanie w PubMed, Web of Science i Scopus od początku baz do 1 lipca 2025 r., uzupełnione ręcznym przeszukaniem kluczowych czasopism; z 252 rekordów oraz jednego dodatkowego źródła włączono 22 badania. Metodologia obejmowała głównie badania in vitro i in vivo na modelach zwierzęcych oraz analizy komórkowe hDPSCs. Wyniki wykazały, że melatonina wywierała dawko- i czasozależne działanie: w badaniach tkankowych stwierdzono efekty przeciwzapalne, przeciwutleniające i antyfibrynolityczne, natomiast prace na hDPSCs sugerowały stymulację proliferacji, migracji oraz kierunku różnicowania odontogennego. Dane były jednak ograniczone i nieumożliwiały ustalenia optymalnych stężeń ani protokołów aplikacji. Wnioski sugerują potencjał melatoniny jako modulatora procesów naprawczych w miazdze i narzędzie wspomagające terapie endodontyczne, przy czym konieczne są dalsze, dobrze zaprojektowane badania przedkliniczne i kliniczne.