Chamaelirium luteum (L.) Gray — etnofarmakologiczne spojrzenie: tradycyjne zastosowania, fitochemia i potencjał farmakologiczny

Przegląd skupił się na Chamaelirium luteum (False Unicorn), by zestawić tradycyjne zastosowania z danymi naukowymi i zidentyfikować luki badawcze. Celem było skompilowanie wiedzy botanicznej, etnofarmakologicznej, fitochemicznej oraz toksykologicznej dotyczącej tej rośliny używanej historycznie w opiece reprodukcyjnej kobiet. Praca miała formę przeglądu systematycznego literatury (2015–2024), obejmującego doniesienia laboratoryjne i przedkliniczne oraz dostępne dane farmakologiczne; uwzględniono analizy fitochemiczne wykazujące zawartości związków bioaktywnych. Przegląd wykazał obecność steroidowych saponin (np. diosgenina ~2,5% masy suchej), kwasów fenolowych (np. kwas galusowy ~1,2%), flawonoidów (np. kwercetyna ~0,8%) oraz lignanów, którym przypisano właściwości przeciwzapalne, przeciwutleniające, cytotoksyczne i immunomodulujące. Doniesienia przedkliniczne sugerowały działanie przeciwbakteryjne i przeciwnowotworowe, lecz brakowało solidnych badań klinicznych potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo w zaburzeniach ginekologicznych. Wnioski wskazywały, że C. luteum ma obiecujący profil farmakologiczny, ale potrzebne są kontrolowane badania kliniczne, standaryzacja ekstraktów i dalsze badania toksykologiczne przed wprowadzeniem do praktyki klinicznej.